Stoppen of beëindigen: de regelingen op een rij

Welke routes er zijn

Grofweg drie. De landelijke beëindigingsregelingen richten zich op veehouderijlocaties met stikstofuitstoot richting natuurgebieden; hoe dichter bij en hoe meer uitstoot, hoe eerder je in aanmerking komt. Provinciale opkoop- en gebiedsregelingen werken gerichter: die kopen locaties in een specifiek gebied aan, meestal als onderdeel van een gebiedsproces. En er zijn regelingen voor gedeeltelijk stoppen of extensiveren, waarbij je blijft boeren met minder dieren per hectare.

De drempels en vergoedingen verschillen sterk per regeling, en je kunt ze niet stapelen. Welke route voor jou het meest oplevert hangt af van je locatie, je rechten en je plannen met de grond en de gebouwen.

Wat je inlevert en wat je terugkrijgt

Je levert in: je productierechten (varkens-, pluimvee- of fosfaatrechten) en het gebruik van de stallen voor het houden van dieren. Meestal mag je op die locatie daarna niet opnieuw een veehouderij beginnen — dat wordt vastgelegd. De grond houd je in de regel wel; wat je ermee mag doen verschilt per regeling.

Je krijgt terug: een vergoeding voor het waardeverlies van de productiecapaciteit, berekend volgens een vaste systematiek in de regeling, en vaak een vergoeding voor het slopen van de stallen. Dat zijn geen onderhandelbare bedragen; ze volgen uit de regeling en uit wat je aantoonbaar inlevert.

Reken het fiscaal door vóór je besluit

Een beëindigingsvergoeding is bedrijfsmatig inkomen en raakt vrijwel altijd je stakingswinst, je oudedagsreserve en eventuele herinvesteringsplannen. Het verschil tussen bruto en netto kan hier groot zijn, en het is sterk afhankelijk van je bedrijfsvorm en je leeftijd.

Laat dit doorrekenen door je accountant vóór je een aanvraag indient, niet erna. Dit is het onderdeel waar de meeste spijt zit — niet in de hoogte van de vergoeding, maar in wat er netto overblijft en wanneer.

Wat je nu al kunt voorbereiden

• Controleer of je dier- en fosfaatrechten in de RVO-administratie kloppen en op de juiste naam staan.
• Zoek je natuurbeschermings- of omgevingsvergunning op; de vergunde situatie bepaalt vaak je drempel.
• Breng in kaart wat je met de grond en de gebouwen wil — dat bepaalt welke route past.
• Vraag eHerkenning aan als je dat nog niet hebt; zonder kun je niet digitaal aanvragen.
• Laat de fiscale gevolgen doorrekenen, inclusief het scenario dat je gedeeltelijk stopt.

Gedeeltelijk stoppen als alternatief

Helemaal stoppen is niet de enige optie. Er zijn regelingen voor extensiveren: minder dieren per hectare, met een vergoeding voor het inkomensverlies. Voor melkveehouders die willen blijven boeren maar de druk eraf willen halen, is dat vaak een reëler scenario dan beëindigen. Die regelingen staan in de lijst hieronder als ze open zijn.